Prof. Dr. Fatma Yülek

Şaşılık tedavisinde gözlük, kapama tedavisi, özel prizmalı gözlükler ve cerrahi yöntemler gibi çeşitli seçenekler mevcuttur. Tedavi, şaşılığın tipine, nedenine ve hastanın yaşına göre kişiye özel olarak planlanır.

Evet, mümkündür. Yetişkinlerde şaşılık tedavisi hem estetik görünümü düzeltmek,  sosyal hayatını rahatlatmak, hem de çift görme gibi şikayetleri ortadan kaldırmak amacıyla başarıyla uygulanabilmektedir. Cerrahi, toksin uygulamaları ve özel prizmalı gözlükler sıkça kullanılan yöntemlerdir.

Çift görme, göz kaslarındaki problemlerden, sinirsel hastalıklardan (örneğin Multiple Skleroz, Myastenia Gravis), tiroid hastalıklarında göz kası tutulumundan  veya travmalardan kaynaklanabilir. Aniden başlayan çift görme altta yatan ciddi bir hastalığın belirtisi olabileceğinden mutlaka bir göz doktoruna başvurulmalıdır.

Küçük damar tıkanıklığı veya bazı travmalar gibi geçici nedenlere bağlı çift görme kendiliğinden düzelebilir. Ancak sürekli veya tekrarlayan çift görme genellikle tıbbi bir tedavi gerektirir ve  bir uzmana danışılarak araştırılmalıdır.

Göz tembelliği (ambliyopi), bir gözün veya iki gözün, beynin görmeyi öğrenmemesi nedeniyle normalden daha az görmesidir ve genellikle erken çocukluk döneminde gelişir. Belirtileri arasında gözlerde kayma, bir gözü kısarak bakma, derinlik algısında zayıflık ve başı bir yöne eğme sayılabilir.

Göz tembelliği tedavisinde en başarılı sonuçlar genellikle ilk 5-9 yaş arasında alınır. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa, başarı şansı o kadar yüksek olur.

İlerleyen yaşlarda göz tembelliğinin tamamen tedavisi zor olsa da, hiç tedavi verilmemişse klasik tedaviler veya   beyine görmeyi yeniden öğreten bilgisayar tabanlı tedavilerle görme kapasitesinde artış sağlanabilmektedir.

Miyopi ilerlemesini tamamen durdurmak zor olsa da, özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde yavaşlatmak mümkündür. Düşük dozlu atropin damlaları,özel gözlük ve lensler, ortokeratoloji (gece lensleri) ve açık havada daha fazla zaman geçirmek ilerlemeyi yavaşlatabilen yöntemler arasındadır.

Göz lazer tedavisi, 18 yaşını doldurmuş, son bir yıldır göz numarası değişmemiş, miyop, hipermetrop veya astigmat gibi kırma kusuru olan kişiler için uygundur. Kornea kalınlığının yeterli olması ve başka bir göz hastalığının (retina hastalığı, göz tansiyonu vb.) bulunmaması gerekir.

LASIK, PRK, No-Touch (TransPRK) ve SMILE gibi farklı lazer teknikleri bulunmaktadır. Hangi yöntemin hasta için en uygun olduğuna, detaylı bir göz muayenesi sonrasında hekim karar verir.

Katarakt, gözün içindeki doğal merceğin saydamlığını kaybederek matlaşmasıdır. İlaçla tedavisi yoktur ve ilerlemiş kataraktın tek etkili tedavisi, matlaşan merceğin alınıp yerine yapay bir göz içi lensin yerleştirildiği cerrahi operasyondur.

Göz tansiyonu, göz içi basıncının görme sinirine zarar verecek kadar yükselmesi durumudur. Genellikle sinsi ilerleyen bir hastalıktır ve erken evrelerde belirti vermeyebilir. İleri dönemlerde görme alanında daralma gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Göz tansiyonu tedavisinde öncelikli olarak göz içi basıncını düşürmeyi hedefleyen göz damlaları kullanılır. İlaç tedavisinin yetersiz kaldığı durumlarda lazer tedavileri (SLT) veya cerrahi müdahaleler gerekebilir.

Göz kuruluğu, yetersiz gözyaşı üretimi veya gözyaşının kalitesinin bozulması sonucu oluşur. Uzun süreli ekran kullanımı, klimalı ortamlar ve bazı hastalıklar kuruluğa neden olabilir. Tedavide suni gözyaşı damlaları, jeller ve yaşam tarzı değişiklikleri önerilir. Bazen lazer ve lipoflow gibi uygulamalar bazı göz kuruluğu tipleri için gerekli olabilir.

Hayır, göz kapağı düşüklüğü sadece estetik bir sorun değildir. İleri vakalarda görme alanını daraltarak görmeyi engelleyebilir ve özellikle çocuklarda göz tembelliğine yol açabilir. Tedavisi genellikle cerrahidir.

Herhangi bir şikayetiniz olmasa bile 40 yaş altındaki yetişkinlerin 2 yılda bir, 40 yaş üzerindekilerin ise yılda bir kez göz muayenesi yaptırması önerilir. Diyabet gibi kronik hastalığı olanların veya ailesinde göz hastalığı öyküsü bulunanların daha sık kontrole gitmesi önemlidir.

Bebeklerin ilk göz muayenesi doğumdan sonraki ilk yıl içinde, ideal olarak 6-9 aylıkken yapılmalıdır. Hiçbir şikayet olmasa bile tüm çocukların 3 yaşında ve okula başlamadan önce mutlaka göz kontrolünden geçmesi, göz tembelliği gibi sorunların erken tespiti için kritik öneme sahiptir. Ailede bazı sağlık sorunları varsa daha sık  muayene gerekebilir.

Doğumdan hemen sonra yapılan göz kontrolü, doğumsal katarakt, glokom veya retina sorunları gibi ciddi durumların erken teşhisi için hayati önem taşır. Erken teşhis, bu tür hastalıkların kalıcı görme kaybına yol açmasını engelleyebilir.

Ani görme kaybı, gözde ışık çakmaları, yoğun kızarıklık ve ağrı, göze yabancı cisim batması, ani başlayan çift görme veya göz yaralanmaları gibi durumlarda vakit kaybetmeden bir göz doktoruna başvurmalısınız.

Çocuklarda görülen göz kaymaları asla ihmal edilmemelidir. Altta yatan nedenin tespiti ve göz tembelliği gibi kalıcı sorunlara yol açmaması için mutlaka bir göz doktoru tarafından değerlendirilmelidir. Tedavisi gözlük, kapama veya cerrahi yöntemlerle yapılabilir.