Şaşılık muayenesi ve tedavisi

ŞAŞILIK  YA DA GÖZ KAYMASINDA SIK SORULAN SORULAR

GÖZ KAYMASI – ŞAŞILIK NEDEN OLUR?

Çoğu şaşılık – göz kayması, göz hareketlerinin nöromusküler (beyin dahil) kontrolünün anormal olması sonucu ortaya çıkar. Beyindeki bu kontrol merkezlerinin çalışması hala tam bilinmemektedir. Daha az yaygın olarak, direk göz kasları ile ilgili sorunlar da göz kaymasına neden olabilir.

ŞAŞILIK – GÖZ KAYMASI NEDEN GÖZ TEMBELLİĞİ İLE İLİŞKİLİDİR?

Göz kayması, çocuklarda ambiyopiye (göz tembelliğine) yol açabilir. Gözler farklı yönlere bakarken, beyin iki farklı görsel görüntü alır. Beyin, çift görmeyi önlemek için hizalanmamış gözün görüntüsünü yok sayabilir, bu da o gözün görsel gelişiminin bozulmasına yol açar. Ayrıca görmesi düşük olan göz de, göz kayması geliştirebilir.

HANGİ ÇOCUKLARDA ŞAŞILIK – GÖZ KAYMASI DAHA SIKTIR?

Göz kayması genellikle diğer açılardan tamamen normal olan çocuklarda ortaya çıkar. Ancak beyni etkileyen serebral palsi, Down sendromu, hidrosefali, gelişim geriliği ve beyin tümörü gibi sorunlar söz konusu olduğunda göz kayması gelişme olasılığı daha yüksektir.

YETİŞKİNLERDE GÖZ KAYMASINA NEDEN OLAN BOZUKLUKLAR NELERDİR?

Çocukluk çağında olan şaşılıklar tedavi edilmediyse ya da dekompanse olduysa yetişkinlik döneminde devam edebilir. Yetişkinlerde inme veya damar sorunları yeni göz kaymalarına neden olabilir. Travma, nörolojik sorunlar ve Graves hastalığı (tiroid göz bozuklukları) göz kaymasının diğer yaygın nedenleridir.

Eğer durum çocukluk döneminden beri varsa, kayma birden fark edilebilir, ancak genellikle çift görme olmaz. Yetişkinlikte aniden ortaya çıkan şaşılık durumlarında, hastalar neredeyse her zaman çift görmeden şikayet ederler. Kaymanın nedeni her zaman değerlendirilmelidir ve bu kan testleri veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi görüntüleme çalışmalarını gerektirebilir. Yetişkinlerde yeni başlayan şaşılık, tiroid göz hastalığı, inme veya tümör gibi birçok farklı durumdan kaynaklanabilir. Bazen yaşlanma, gözü çevreleyen yumuşak dokularda değişikliklere neden olarak yaşlılarda şaşılığa yol açabilir.

TRAVMANIN ŞAŞILIK – GÖZ KAYMASINA NEDEN OLMASI NASIL MÜMKÜN OLUR?

Travma, göz kaymasına şu yollarla neden olabilir:

Göz hareketinin kontrolünü bozan beyin hasarı,

Göz hareketini kontrol eden sinirlerin hasarı ve/veya

Göz kaslarının doğrudan veya ikincil olarak gözün kemik boşluğuna gelen travmadan hasar görmesi.

GÖZ KAYMASI NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Göz kaymasında tedavinin amacı,  gözlerin önemli bakış yönlerinde koordine hareketinin sağlanmasıdır. Bu da gözlerin daha iyi bir şekilde birlikte çalışmasını (binoküler görme) sağlar. Tedavi, gözlük, göz egzersizleri, prizma ve/veya göz kası ameliyatını içerebilir. Göz kayması ile ilişkili sorunların (ambliyopi, göz kapağı düşüklüğü ve katarakt dahil) genellikle göz kası ameliyatından önce tedavi edilmesi önerilir.

TÜM ŞAŞILIK HASTALARINA CERRAHİ TEDAVİ GEREKİR Mİ?

Hayır, tüm şaşılık hastalarına cerrahi yapılması gerekmeyebilir. Şaşılık tedavisi, her hastanın bireysel durumuna ve ihtiyaçlarına göre değerlendirilmelidir. Şaşılık tedavisi, aşağıdaki faktörlere dayalı olarak belirlenmelidir:

Şiddet ve Sıklık: Şaşılığın şiddeti ve ne sıklıkla meydana geldiği, cerrahi gerekliliği belirlemek için önemli bir faktördür. Bazı hafif vakalar, gözlük, prizma veya göz kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizler, kuvvetli kaslara botulinum toksin uygulamaları gibi cerrahi dışı tedavilerle yönetilebilir.

Yaş: Şaşılık tedavisi yaşa bağlı olarak değişebilir. Çocuklarda, şaşılık tedavisi erken yaşlarda daha etkili olabilir, çünkü görsel gelişim hala devam etmektedir. Yetişkinlerde kayma miktarı ya da altta yatan nedene göre cerrahi daha sık bir seçenek olabilir.

Görme Sorunları: Şaşılığın neden olduğu veya eşlik ettiği görme sorunları göz önüne alınmalıdır. Gözlerin düzgün hizalanması, iki gözün daha iyi bir şekilde kullanılmasını sağlayabilir, bu da görme keskinliğini arttırabilir.

Estetik Kaygılar: Bazı hastalar şaşılığın oluşturduğu dış görünümden rahatsız olabilirler ve bu durum cerrahi müdahale gerektirebilir.

Altta Yatan Nedenler: Şaşılığın altında yatan nedenler, tedavi seçeneklerini etkileyebilir. Örneğin, nörolojik bir sorun şaşılığa neden oluyorsa, bu sorunun tedavi edilmesi gerekebilir.

Tedavi kararı, bir göz doktoru tarafından hastanın detaylı muayenesi ve değerlendirmesi sonucunda verilmelidir. Her hastanın durumu farklıdır, bu nedenle şaşılık tedavisi kişiselleştirilmelidir. Cerrahi, yalnızca uygun vakalarda ve gerektiğinde bir seçenek olarak düşünülmelidir.

ÇOCUKLARDA ŞAŞILIK TEDAVİSİNİN FAYDALARI NELERDİR?

Görme İyileşmesi: Şaşılık cerrahisi, gözlerin düzgün bir şekilde hizalanmasını sağlar. Bu, çocuğun iki gözünü daha iyi bir şekilde kullanabilmesine, derinlik hissinin artmasına ve böylece görme yeteneğinin gelişmesine yardımcı olur. Şaşılık tedavi edilmediğinde, bir göz beyin tarafından baskılanıp gözde görme kaybına neden olabilir.

Okul ve Spor Aktivitelerinde başarı artışı: İki gözün beraber kullanımı ile artan koordinasyon çocukların okul ve spor faaliyetlerinde daha başarılı olmasını sağlar.

Dış Görünümü Düzeltme: Şaşılık durumu, gözlerin asimetrik görünmesine neden olabilir ve bu cerrahi müdahale ile düzeltilir. Kaymanın düzeltilmesi estetik olarak daha kabul edilebilir bir görüntü sağlar.

Sosyal ve Psikolojik Faydalar: Şaşılık, çocuğun sosyal ilişkilerini etkileyebilir ve özsaygı sorunlarına yol açabilir. Cerrahi müdahale, çocuğun kendine güvenini artırabilir ve sosyal etkileşimlerini daha olumlu bir şekilde deneyimlemesine yardımcı olabilir.

Günlük aktivitelerde travma risklerinin azaltılması: Şaşılık, iki gözün farklı yönlerde bakması nedeniyle derinlik algısını etkileyebilir ve bu da günlük aktivitelerde tehlikeli olabilir. Cerrahi müdahale, bu tür riskleri azaltabilir.

YETİŞKİNLER ŞAŞILIK TEDAVİSİNDEN FAYDALANABİLİR Mİ?

Evet, yetişkinler, çocuklarda şaşılığın tedavisinde kullanılan bazı tedavi seçeneklerinden faydalanabilirler. Tedavi seçenekleri, prizmatik gözlükler, her iki gözün koordinasyonunu yeniden kazanmak için özel egzersizler (füzyon egzersizleri), botulinum toksin uygulamaları ve cerrahiyi içerir. Şaşılığı olan çoğu yetişkin, prizmatik gözlük, toksin uygulamaları ya da cerrahi ile başarılı bir şekilde rahatlatılabilir Önemli olan, şaşılık cerrahisi konusunda uzmanlaşmış bir göz cerrahına danışmaktır.

EKZOTROPYA (DIŞA KAYMA) AMELİYATI SONRASI KAYMA TEKRARLAR MI?

Tüm dünyada ekzotropya cerrahilerinde başarı oranları %80’lerdedir.  Sonuçta beyin kontrolü ne kadar iyi ve görme düzeyleri ne kadar yüksek ise cerrahi başarı oranı o kadar yüksektir. Kayma tekrarlasa bile çoğu kez ilk kayma kadar olmaz. Tekrar cerrahi yapılabilir.

EKZOTROPYASI VE AZ GÖRMESİ OLAN ERİŞKİN BİREYLERE ŞAŞILIK CERRAHİSİ ÖNERİLMEZ

Yanlış bir ifadedir. Az da görse, hastaya daha kabul edilebilir bir görüntü sağlamak için cerrahi önerilir. Sosyal hayatta ve iletişimde göz teması önemlidir. İnsanların kendine güven duymasını ve daha mutlu olmasını sağlar. Birçok cerrahi geçiren ileri yaşlı hastamız daha erken yaşlarda ameliyat olmadıklarına üzülmektedir.

Yetişkinler için şaşılık ameliyatı sadece kozmetik bir amaçla mı yapılır?

Hayır. Cerrahi aslında kozmetik değil rekonstrüktiftir.  Şaşılık ameliyatları yetişkinlerde birkaç nedenle yapılır. Yetişkinler kayma olduğunda çift görme sorunu yaşarlar. Bu, normal hayatta taşıt kullanmak, yemek yemek, yürümek gibi birçok faaliyeti ciddi anlamda etkileyen bir sorundur. Cerrahi sıklıkla çift görme, derinlik algısı ve bazen periferik görüş alanını iyileştirebilir. Kaymayı düzeltmek için gereken prizmatik düzeltme büyükse, sonuçta gözlükler ağırlaşır, rahatsız edici ve bulanık görüşe neden olabilir. Cerrahi, prizmatik gözlüklere bağımlılığı azaltmak için düşünülebilir. Ayrıca, şaşılık yetişkinleri duygusal, sosyal ve ekonomik açıdan etkiler. Şaşılık tedavisi, gözlerin normal olmayan görünümünü düzelterek yaşam kalitesini artırabilir.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top